بدلیجات یکی از محبوبترین اکسسوریها برای کامل کردن استایل روزمره، مهمانی، محل کار و حتی استفادههای خاص هستند. قیمت مناسب، تنوع بالا، طراحیهای جذاب و امکان ست کردن با لباسهای مختلف باعث شده بدلیجات برای خیلی از افراد جایگاه ویژهای داشته باشند. اما یک دغدغه مهم همیشه وجود دارد: چطور از بدلیجات نگهداری کنیم که سیاه نشوند، تغییر رنگ ندهند و مدت بیشتری براق بمانند؟
واقعیت این است که بدلیجات نسبت به طلا و جواهرات اصل حساستر هستند. بسیاری از بدلیجات از فلزات پایه مثل مس، برنج، استیل، آلیاژهای مختلف یا فلزات آبکاریشده ساخته میشوند. روی این فلزات معمولاً یک لایه نازک از رنگ طلایی، نقرهای، رزگلد یا آبکاریهای دیگر قرار میگیرد. این لایه اگر در معرض آب، رطوبت، عطر، تعریق، مواد شوینده یا اصطکاک قرار بگیرد، به مرور زمان آسیب میبیند.
در این مقاله، بهصورت کامل و کاربردی یاد میگیریم که روش صحیح نگهداری از بدلیجات چیست، چرا بدلیجات سیاه میشوند، چه کارهایی باعث تغییر رنگ آنها میشود و چطور میتوانیم عمر زیورآلات فانتزی و بدلیجات رنگ ثابت را بیشتر کنیم.
چرا نگهداری از بدلیجات مهم است؟
بدلیجات فقط یک وسیله تزئینی ساده نیستند. یک انگشتر ظریف، گوشواره خاص، گردنبند مینیمال یا دستبند شیک میتواند ظاهر شما را کاملتر کند و به استایلتان شخصیت بدهد. اما اگر بهدرستی از آنها مراقبت نشود، خیلی زود کدر، سیاه، مات یا زنگزده میشوند.
مراقبت از بدلیجات باعث میشود:
- رنگ و براقیت آنها بیشتر حفظ شود
- آبکاری دیرتر از بین برود
- نگینها، قفلها و زنجیرها آسیب نبینند
- احتمال ایجاد حساسیت پوستی کمتر شود
- هزینه خرید دوباره بدلیجات کاهش پیدا کند
- ظاهر اکسسوریها همیشه تمیز و شیک بماند
بنابراین اگر میخواهید بدلیجاتتان مدت طولانیتری مثل روز اول زیبا بمانند، باید چند نکته ساده اما مهم را رعایت کنید.
چرا بدلیجات سیاه میشوند؟
یکی از سوالات پرتکرار این است که چرا بدلیجات سیاه میشوند؟ سیاه شدن بدلیجات معمولاً به دلیل واکنش فلز با رطوبت، اکسیژن، عرق بدن، مواد شیمیایی و چربی پوست اتفاق میافتد.
وقتی بدلیجات با آب، عرق، عطر، کرم، مواد شوینده یا رطوبت هوا تماس پیدا میکنند، سطح فلز یا آبکاری آن کمکم واکنش نشان میدهد. این واکنش ممکن است به شکل تیرگی، کدر شدن، لکههای سبز، تغییر رنگ طلایی به مسی یا از بین رفتن درخشندگی دیده شود.
مهمترین دلایل سیاه شدن بدلیجات عبارتاند از:
- تماس مداوم با آب
- استفاده هنگام حمام یا شنا
- تعریق زیاد بدن
- تماس مستقیم با عطر و اسپری
- برخورد با کرم، لوسیون و مواد آرایشی
- استفاده هنگام ورزش
- نگهداری در محیط مرطوب
- قرار گرفتن در کنار مواد شوینده
- ساییده شدن به سایر زیورآلات
اگر این عوامل را کنترل کنید، احتمال سیاه شدن و تغییر رنگ بدلیجات تا حد زیادی کمتر میشود.
بدلیجات را از آب و رطوبت دور نگه دارید
اولین و مهمترین قانون در نگهداری از بدلیجات این است: بدلیجات نباید با آب تماس طولانی داشته باشند.
بسیاری از افراد با انگشتر، دستبند یا گردنبند بدلی حمام میروند، ظرف میشویند یا حتی شنا میکنند. شاید در یکی دو بار اول اتفاق خاصی نیفتد، اما تماس مداوم با آب باعث ضعیف شدن آبکاری، زنگزدگی، تغییر رنگ و کدر شدن سطح بدلیجات میشود.
برای مراقبت بهتر از بدلیجات، قبل از انجام این کارها حتماً آنها را دربیاورید:
- حمام کردن
- شنا در استخر یا دریا
- شستن ظرفها
- شستن دستها بهصورت طولانی
- کار با مواد شوینده
- نظافت خانه
- رفتن به سونا یا محیطهای مرطوب
کلر موجود در آب استخر و نمک موجود در آب دریا میتوانند آسیب بیشتری به بدلیجات وارد کنند. حتی بدلیجاتی که با عنوان «رنگ ثابت» فروخته میشوند هم بهتر است در معرض آب و رطوبت زیاد قرار نگیرند.
قبل از استفاده از عطر و کرم، بدلیجات را کنار بگذارید
یکی از مهمترین دلایل خراب شدن بدلیجات، تماس مستقیم با عطر، اسپری، کرم و لوازم آرایشی است. عطرها معمولاً دارای الکل و ترکیبات شیمیایی هستند. وقتی عطر را مستقیم روی گردنبند، گوشواره یا دستبند اسپری میکنید، این مواد روی سطح فلز باقی میمانند و به مرور باعث کدر شدن یا تغییر رنگ بدلیجات میشوند.
برای جلوگیری از این مشکل، قانون ساده زیر را رعایت کنید:
اول آرایش، عطر، کرم و اسپری؛ بعد بدلیجات.
یعنی ابتدا لباس بپوشید، عطر بزنید، کرم یا لوسیون استفاده کنید، چند دقیقه صبر کنید تا مواد جذب یا خشک شوند، سپس بدلیجات را استفاده کنید. این کار ساده میتواند عمر زیورآلات شما را چند برابر کند.
همچنین بهتر است هنگام تمدید عطر یا کرم در طول روز، زیورآلات را کنار بزنید تا مواد شیمیایی مستقیم روی آنها ننشیند.
هنگام ورزش از بدلیجات استفاده نکنید
استفاده از بدلیجات هنگام ورزش یکی از اشتباهات رایج است. در زمان ورزش، بدن عرق میکند و عرق بدن حاوی نمک و ترکیباتی است که میتواند به فلز و آبکاری بدلیجات آسیب بزند. علاوه بر این، حرکت زیاد بدن باعث اصطکاک زیورآلات با پوست، لباس و تجهیزات ورزشی میشود.
اگر با انگشتر، دستبند یا گردنبند ورزش کنید، احتمال این آسیبها بیشتر میشود:
- تغییر رنگ بدلیجات
- سیاه شدن سطح فلز
- ایجاد لکه روی پوست
- باز شدن قفل یا زنجیر
- شل شدن نگینها
- خط افتادن روی سطح زیورآلات
پس قبل از باشگاه، پیادهروی طولانی، دویدن یا هر فعالیتی که باعث تعریق زیاد میشود، بدلیجات را دربیاورید و در یک کیف کوچک یا جعبه مخصوص قرار دهید.
بدلیجات را هنگام خواب دربیاورید
خیلیها عادت دارند با گردنبند یا انگشتر بخوابند، اما این عادت برای بدلیجات مناسب نیست. هنگام خواب، بدن مدام حرکت میکند و زیورآلات با بالش، پتو، لباس و پوست تماس پیدا میکنند. این اصطکاک میتواند باعث پارگی زنجیر، خم شدن قفل، افتادن نگین یا از بین رفتن روکش شود.
از طرفی بدن در طول شب ممکن است عرق کند و همین تعریق روی سطح بدلیجات باقی بماند. بنابراین بهتر است قبل از خواب، زیورآلات را دربیاورید، با یک دستمال نرم پاک کنید و در جای خشک و مناسب قرار دهید.
بهترین روش تمیز کردن بدلیجات چیست؟
برای تمیز کردن بدلیجات باید خیلی محتاط باشید. برخلاف طلا یا نقره، بدلیجات معمولاً روکش حساستری دارند و استفاده از مواد قوی ممکن است به آنها آسیب بزند.
بهترین روش برای تمیز کردن روزانه بدلیجات این است که بعد از هر بار استفاده، آنها را با یک دستمال نرم، خشک و بدون پرز پاک کنید. این کار باعث میشود چربی پوست، عرق، گردوغبار و مواد احتمالی از روی سطح زیورآلات پاک شوند.
برای تمیز کردن بدلیجات، این موارد را استفاده نکنید:
- وایتکس
- الکل قوی
- سرکه
- جوششیرین غلیظ
- خمیردندان
- سیم ظرفشویی
- برس زبر
- مواد شوینده قوی
اگر بدلیجات خیلی کثیف شده باشد، میتوانید در بعضی موارد از مقدار کمی آب ولرم و مایع ظرفشویی بسیار ملایم استفاده کنید. اما نباید زیورآلات را مدت طولانی در آب قرار دهید. بهتر است با یک پارچه کمی مرطوب سطح آن را تمیز کنید و بلافاصله با دستمال نرم کاملاً خشک کنید.
برای بدلیجاتی که نگین چسبی، مروارید مصنوعی، مهره رنگی، چرم، نخ یا قطعات پارچهای دارند، بهتر است از آب استفاده نکنید و فقط با دستمال خشک تمیزشان کنید.
چطور بدلیجات را نگهداری کنیم؟
نحوه نگهداری بدلیجات تأثیر زیادی روی عمر آنها دارد. اگر همه انگشترها، گوشوارهها، گردنبندها و دستبندها را داخل یک کشو یا کیف بریزید، خیلی زود خط میافتند، گره میخورند یا روکششان آسیب میبیند.
بهترین روش نگهداری از بدلیجات این است که هر قطعه را جداگانه نگهداری کنید. برای این کار میتوانید از موارد زیر استفاده کنید:
- جعبه جواهرات چندبخشی
- کیسه پارچهای نرم
- زیپکیپ کوچک
- جعبه آستردار
- استند مخصوص زیورآلات
- کیف مخصوص بدلیجات
گردنبندها را بهتر است آویزان یا صاف نگهداری کنید تا زنجیرشان گره نخورد. گوشوارهها را جفتجفت قرار دهید تا گم نشوند. انگشترها را در ردیفهای جدا بگذارید تا به هم ساییده نشوند.
بدلیجات را در حمام و محیط مرطوب نگهداری نکنید
یکی از بدترین جاها برای نگهداری بدلیجات، حمام و سرویس بهداشتی است. حتی اگر زیورآلات مستقیم با آب تماس نداشته باشند، بخار و رطوبت موجود در محیط میتواند باعث سیاه شدن، زنگزدگی یا کدر شدن آنها شود.
بهتر است بدلیجات را در یک جای خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. کشوی اتاق خواب، جعبه مخصوص یا کمد خشک گزینههای بهتری هستند.
برای کاهش رطوبت داخل جعبه بدلیجات، میتوانید از بستههای کوچک سیلیکاژل استفاده کنید. همان بستههای کوچکی که معمولاً داخل کیف، کفش یا جعبه محصولات قرار دارند، میتوانند رطوبت محیط را جذب کنند و از آسیب دیدن بدلیجات جلوگیری کنند. فقط دقت کنید که سیلیکاژل باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد.
مراقبت از بدلیجات رنگ ثابت
اصطلاح «بدلیجات رنگ ثابت» معمولاً به زیورآلاتی گفته میشود که در برابر تغییر رنگ مقاومت بیشتری دارند. اما رنگ ثابت بودن به این معنی نیست که این زیورآلات خراب نمیشوند. حتی بدلیجات رنگ ثابت هم اگر مدام با آب، عطر، تعریق و مواد شوینده تماس داشته باشند، به مرور زمان آسیب میبینند.
برای افزایش عمر بدلیجات رنگ ثابت، بهتر است همان نکات مراقبتی را رعایت کنید:
- تماس با آب را کم کنید
- هنگام حمام و شنا استفاده نکنید
- مستقیم روی آنها عطر نزنید
- بعد از استفاده با دستمال نرم پاک کنید
- در جای خشک و جداگانه نگهداری کنید
- هنگام ورزش و خواب از آنها استفاده نکنید
با رعایت همین موارد ساده، بدلیجات رنگ ثابت ظاهر زیباتر و عمر بیشتری خواهند داشت.
مراقبت از بدلیجات استیل
بدلیجات استیل معمولاً مقاومت بیشتری نسبت به بسیاری از بدلیجات آبکاریشده دارند. استیل ضدزنگ در برابر رطوبت و تغییر رنگ مقاومتر است، اما این به معنی مراقبت نکردن نیست. بدلیجات استیل هم بهتر است کمتر با مواد شیمیایی، عطر، شوینده و کلر تماس داشته باشند.
برای تمیز کردن بدلیجات استیل، معمولاً دستمال نرم کافی است. اگر آلودگی بیشتر بود، میتوانید از پارچه کمی مرطوب استفاده کنید و بعد آن را کاملاً خشک کنید. اگر استیل دارای آبکاری طلایی یا رزگلد باشد، باید با آن مثل سایر بدلیجات آبکاریشده رفتار کنید.
مراقبت از بدلیجات نگیندار
بدلیجات نگیندار ظاهر بسیار زیبایی دارند، اما حساسترند. بعضی نگینها با چسب به بدنه متصل میشوند و تماس با آب، حرارت یا مواد شوینده میتواند چسب را ضعیف کند. به همین دلیل نباید این نوع بدلیجات را داخل آب قرار دهید.
برای تمیز کردن بدلیجات نگیندار، از دستمال نرم و خشک استفاده کنید. اگر اطراف نگینها گردوغبار جمع شده، میتوانید با یک برس بسیار نرم و خشک، بهآرامی آن را تمیز کنید. از فشار زیاد، خیساندن و مواد شوینده قوی خودداری کنید.
مراقبت از بدلیجات در سفر
در سفر، بدلیجات بیشتر از حالت عادی در معرض آسیب هستند. چون معمولاً داخل کیف، چمدان یا کیف آرایش قرار میگیرند و ممکن است با لباس، لوازم آرایشی، عطر یا وسایل دیگر تماس پیدا کنند.
برای نگهداری بدلیجات در سفر، بهتر است از کیف مخصوص زیورآلات استفاده کنید. اگر کیف مخصوص ندارید، هر قطعه را جداگانه داخل کیسه کوچک قرار دهید. گردنبندها را طوری بستهبندی کنید که گره نخورند. گوشوارهها را جفتجفت نگه دارید و انگشترها را در محفظه جدا بگذارید.
همچنین بدلیجات را کنار عطر، اسپری، کرم یا مواد مایع قرار ندهید؛ چون اگر نشتی اتفاق بیفتد، ممکن است چند قطعه بهصورت همزمان خراب شوند.
اشتباهات رایج در نگهداری از بدلیجات
برای اینکه بدلیجات شما دیرتر خراب شوند، بهتر است این اشتباهات رایج را انجام ندهید:
- حمام رفتن با بدلیجات
- شنا کردن با زیورآلات بدلی
- اسپری کردن عطر مستقیم روی بدلیجات
- خوابیدن با گردنبند و گوشواره
- ورزش کردن با انگشتر و دستبند
- نگهداری بدلیجات در حمام
- ریختن همه زیورآلات داخل یک کشو
- استفاده از وایتکس، الکل یا خمیردندان برای تمیز کردن
- قرار دادن بدلیجات در معرض نور و گرمای زیاد
- پاک نکردن زیورآلات بعد از استفاده
همین اشتباهات کوچک میتوانند باعث شوند بدلیجاتی که ظاهر زیبایی دارند، خیلی زود کدر و بیکیفیت به نظر برسند.
جمعبندی؛ چطور عمر بدلیجات را بیشتر کنیم؟
نگهداری از بدلیجات سخت نیست، اما نیاز به چند عادت ساده دارد. اگر میخواهید بدلیجاتتان دیرتر سیاه شوند، تغییر رنگ ندهند و همیشه براق و تمیز بمانند، باید آنها را از آب، رطوبت، عطر، کرم، تعریق زیاد و مواد شوینده دور نگه دارید.
بعد از هر بار استفاده، بدلیجات را با دستمال نرم پاک کنید و هر قطعه را جداگانه در جای خشک و خنک قرار دهید. هنگام حمام، شنا، ورزش، خواب و انجام کارهای خانه، زیورآلات را دربیاورید. همچنین برای بدلیجات نگیندار، رنگ ثابت، استیل یا آبکاریشده، همیشه با دقت بیشتری رفتار کنید.
در نهایت، بهترین قانون برای مراقبت از بدلیجات این است:
بدلیجات را آخر از همه استفاده کنید و اول از همه دربیاورید.
با رعایت همین نکات ساده، میتوانید عمر بدلیجات خود را بیشتر کنید و مدت طولانیتری از زیبایی، درخشندگی و جذابیت آنها لذت ببرید.
سوالات متداول درباره نگهداری از بدلیجات
۱. چرا بدلیجات سیاه میشوند؟
بدلیجات معمولاً به دلیل تماس با رطوبت، عرق بدن، عطر، کرم، مواد شوینده و اکسیژن هوا سیاه یا کدر میشوند. فلزات پایه و آبکاریهای نازک نسبت به این عوامل حساس هستند.
۲. آیا میتوان با بدلیجات حمام کرد؟
خیر. بهتر است با بدلیجات حمام نکنید، چون آب، بخار، شامپو و مواد شوینده میتوانند باعث تغییر رنگ، زنگزدگی یا از بین رفتن آبکاری شوند.
۳. بهترین روش تمیز کردن بدلیجات چیست؟
بهترین روش، پاک کردن بدلیجات با دستمال نرم، خشک و بدون پرز بعد از هر بار استفاده است. برای بدلیجات خیلی کثیف میتوان با احتیاط از پارچه کمی مرطوب استفاده کرد و سپس کاملاً خشک کرد.
۴. آیا عطر باعث خراب شدن بدلیجات میشود؟
بله. عطر و اسپری به دلیل داشتن الکل و ترکیبات شیمیایی میتوانند باعث کدر شدن، تغییر رنگ یا آسیب به آبکاری بدلیجات شوند. بهتر است ابتدا عطر بزنید و بعد از خشک شدن، بدلیجات را استفاده کنید.
۵. بدلیجات رنگ ثابت هم نیاز به مراقبت دارند؟
بله. بدلیجات رنگ ثابت مقاومت بیشتری دارند، اما ضدخرابی نیستند. تماس مداوم با آب، عطر، تعریق و مواد شوینده میتواند عمر آنها را کم کند.
۶. بدلیجات را کجا نگهداری کنیم؟
بهتر است بدلیجات را در جعبه جداگانه، کیسه پارچهای یا زیپکیپ کوچک، در محیط خشک و خنک نگهداری کنید. حمام و محیطهای مرطوب برای نگهداری بدلیجات مناسب نیستند.
۷. آیا میشود بدلیجات را با الکل تمیز کرد؟
معمولاً توصیه نمیشود. الکل میتواند به روکش، رنگ، نگین، چسب و سطح بعضی بدلیجات آسیب بزند. دستمال نرم و خشک گزینه امنتری است.
۸. چطور از گره خوردن گردنبندهای بدلی جلوگیری کنیم؟
گردنبندها را جداگانه نگهداری کنید. میتوانید آنها را آویزان کنید یا هر کدام را در یک کیسه جدا بگذارید. برای سفر هم بهتر است زنجیر را طوری بستهبندی کنید که با سایر زیورآلات تماس نداشته باشد.
